محله بیلقان

چکیده

در خاک بیلقان برسیدم  به    عابدی گفتم مرا به تربیت از جهل  پاک  کن

کفتا برو چو خاک تحمل کن ای فقیه      یا هر چه خوانده ای همه در زیر خاک کن

سعدی علیه رحمه

بیلقان و باغ پیر از لابلای متون قدیمی(1):

… بر بالای پل کرج راهی است که به براقان میرود ، طرف رودخانه نزدیک باغ پیر که منزل پیران ویسه بوده هر وقت که افراسیاب به ایران میامده پیران در آنجا منزل می کرده و به این اسم باقی مانده نزدیک باغ پیر قلعه ایست خرابه است …  در بیریقان قبرستان قدیمی است که قبرستان زرتشتیان است کنار جعده است در بلندی و …

بیلقان و باغ پیر از لابلای متون قدیمی(2):

     با بررسی اسناد قدیمی خانوادگی  بیلقانی ها تقریبا 130 سال از تاریخ بیلقان یعنی تا اواخر دوره قاجاریه  تا حدی روشن می شود، بر طبق شواهد، بیلقان در اواخر دوره قاجاریه بلوک محسوب می شده که مجموعه ای از آبادی های اطراف شامل کلاک ، حصار ، سرجوی ، وسیه ، حسین آباد ، باغ پیر ، سرودار ، پورکان ، وینه ، کندر وگاهی تا آدران و چاران  را پوشش می داده و توسط مختاربیک  بیلقانی  بلوک باشی بیلقان  فرزند دین محمد بیک بیلقانی اداره می شده است .، در حدود سال 1300 خورشیدی این عنوان به مختار بیک کلانتربیلقانی بلوک باشی بیلقان تبدیل و بعد از آن به مختار بیک کلانتر بیلقانی تبدیل می شود . بلوک بیلقان از مضافات کن محسوب می شده وتمام کار های دولتی در بلوک از جمع آوری مالیات و سرشماری نفوس تا هماهنگی های انتظامی و نظامی به عهده بلوک باشی بوده است . در حدود سال 1310 سمت کدخدایی که  از قبل نیز معمول بوده به سمت های قبلی اضافه شد و چند سال بعد حدودا در سال 1314 بعلت بیماری سمت کدخدایی از مختار بیک به کدخدا آقا محمد  می رسد( البته لازم به ذکر است بر طبق یکی از اسناد ، کدخدا اقا محمد مدتی همزمان با وقتی که مختار بیک بلوک باشی بوده سمت کدخدایی داشته که با روشن شدن موضوع قطعیت آن را ذکر خواهیم کرد.)  تا اینکه پس از 5 سال یعنی در تاریخ چهارم اسفند سال 1319 حکم کدخدایی برای مرحوم کدخدا روح اله مرادی از سوی فرمانداری تهران صادر می گردد. مختار بیک کلان تر بیلقانی در سال 1316 خورشیدی به علت بیماری دیده از جهان فروبست.

                                                                                                                                                            ادامه دارد…

موزه البرز